Το ρήμα

C10

Λέξεις όπως οι ακόλουθες ονομάζονται ρήματα:

schreiben, reisen, einkaufen, lesen, verstehen, werden, können, fliegen, einschlafen, lachen

Το Prädikat

Το ρήμα είναι η βάση κάθε πρότασης. Κάθε πρόταση αποτελείται από τουλάχιστον ένα (κλιτό) ρηματικό τύπο, συχνά υπάρχουν όμως σε μια πρόταση περισσότεροι ρηματικοί τύποι. Για να αναφερθεί κανείς σε όλους τους ρηματικούς τύπους μιας πρότασης χρησιμοποιείται στα γερμανικά ο όρος "Prädikat".

Το "Prädikat" λοιπόν μπορεί να αποτελείται από έναν ή περισσότερους ρηματικούς τύπους όπως φαίνεται και στα παρακάτω παραδείγματα.

Prädikat με ένα ρηματικό τύπο (μονολεκτικό Prädikat)	Prädikat με περισσότερους ρηματικούς τύπους (πολυλεκτικό Prädikat)
Die Kinder spielen im Garten.	Er wird nach der Arbeit einkaufen gehen.

Κατηγορίες ρημάτων

C10B

Κατηγορίες ρημάτων

Τα ρήματα χωρίζονται σε διάφορες ομάδες ανάλογα με τον τρόπο που σχηματίζουν το "Prädikat". Υπάρχουν αυτόνομα ρήματα, βοηθητικά ρήματα, Modalverben, συνδετικά ρήματα και Funktionsverben.

	Παραδείγματα	Σχηματισμός Prädikat
αυτόνομα ρήματα	Petra arbeitet bei der Post.	Τα αυτόνομα ρήματα σχηματίζουν μόνα τους το Prädikat χωρίς να συνδέονται με άλλους (ρηματικούς) τύπους.
βοηθητικά ρήματα	Wir haben eine leckere Pizza gegessen.	Τα βοηθητικά ρήματα σχηματίζουν το Prädikat συνδεόμενα με απαρέμφατα ή μετοχές.
Modalverben	Ich muss meine Hausaufgaben machen.	Τα Modalverben συνδέονται με απαρέμφατα για να σχηματίζουν το Prädikat.
συνδετικά ρήματα*	Seine Töchter sind sehr nett.	Τα συνδετικά ρήματα συνδέονται με επίθετα ή ουσιαστικά.
Funktionsverben*	Triffst du endlich eine Entscheidung?	Τα Funktionsverben σχηματίζουν το Prädikat συνδεόμενα με ουσιαστικά.

* Τα συνδετικά ρήματα και τα Funktionsverben δεν σχηματίζουν το Prädikat μαζί με άκλιτους ρηματικούς τύπους, αλλά με ουσιαστικά και/ή επίθετα.

Οι γραμματικές κατηγορίες

C10C

Οι γραμματικές κατηγορίες των ρημάτων

Το ρήμα κλίνεται, ανήκει στα κλιτά μέρη του λόγου.

Ένας κλιτός ρηματικός τύπος δίνει πληροφορίες για πέντε διαφορετικές γραμματικές κατηγορίες:

το πρόσωπο	πρώτο, δεύτερο ή τρίτο
τον αριθμό	ενικό ή πληθυντικό
το χρόνο	ενεστώτα, παρατατικό, παρακείμενο, υπερσυντέλικο, μέλλοντα, συντελεσμένο μέλλοντα
τη φωνή	ενεργητική ή παθητική
την έγκλιση	οριστική, Konjunktiv I ή Konjunktiv II

Αυτό αφορά μόνο τους κλιτούς ρηματικούς τύπους, οι άκλιτοι ρηματικοί τύποι (μετοχή, απαρέμφατο) δεν δίνουν πληροφορίες για το πρόσωπο, τον αριθμό ή την έγκλιση.

Στο ακόλουθο παράδειγμα ο κλιτός ρηματικός τύπος "schreibt" δίνει τις εξής πληροφορίες:

Παράδειγμα	πρόσωπο	αριθμός	χρόνος	φωνή	έγκλιση
Julia schreibt ihre Diplomarbeit.	τρίτο	ενικός	ενεστώτας	ενεργητική	οριστική

Όσον αφορά την κλίση τους χωρίζονται τα ρήματα σε ομαλά και ανώμαλα. Χαρακτηριστικό των ομαλών ρημάτων είναι ότι διατηρούν αμετάβλητο το φωνήεν του θέματος σε αντίθεση με τα ανώμαλα, στα οποία το θεματικό φωνήεν αλλάζει.

	Παραδείγματα	θεματικό φωνήεν
ομαλό ρήμα	spiele, spielte, gespielt	μένει το ίδιο
ανώμαλο ρήμα	singe, sang, gesungen	αλλάζει

Valenz

C10D

Β1

Η ιδιότητα των ρημάτων Valenz

Τα ρήματα αποτελούν τη βάση κάθε πρότασης. Αυτό συμβαίνει επειδή τα ρήματα καθορίζουν ποιοι όροι πρέπει (υποχρεωτικά) ή μπορούν (προαιρετικά) να βρίσκονται στην πρόταση για να βγάζει αυτή νόημα. Η ιδιότητα αυτή λέγεται στα γερμανικά Valenz.

Φαίνεται στο παρακάτω παράδειγμα ότι το ρήμα "brauchen" πρέπει οπωσδήποτε να συνδεθεί με ένα υποκείμενο (ich) και ένα αντικείμενο (ein Auto) για να είναι ολοκληρωμένη νοηματικά και σωστή γραμματικά η πρόταση. Οι άλλοι όροι της πρότασης είναι προαιρετικοί (heute, unbedingt, für den Transport der Möbel).

Παράδειγμα
Ich	brauche	heute	unbedingt	ein Auto	für den Möbeltransport.
υποχρεωτικά		προαιρετικά	προαιρετικά	υποχρεωτικά	προαιρετικά

Ανάλογα με τη σύνδεση του ρήματος με τους άλλους όρους της πρότασης (υποκείμενο, αντικείμενο) χωρίζονται τα ρήματα στις εξής ομάδες:

	Παραδείγματα	Περιγραφή
προσωπικά	ich spiele, du schreibst	το υποκείμενο είναι το 1, 2 ή 3 πρόσωπο
απρόσωπα	es regnet, es schneit	το υποκείμενο είναι μόνο το es
μεταβατικά	ich brauche Hilfe	το αντικείμενο είναι σε αιτιατική
αμετάβατα	ich helfe dir	το αντικείμενο δεν είναι σε αιτιατική
αυτοπαθή	ich wasche mich	το υποκείμενο ταυτίζεται με το αντικείμενο
αλληλοπαθή	wir treffen uns	κοινή ενέργεια δύο ή περισσοτέρων υποκειμένων, η οποία περνάει αμοιβαία από το ένα στο άλλο

Χωριζόμενα ρήματα

C10E

A1A2

Χωριζόμενα & μη χωριζόμενα ρήματα

Τα ρήματα χωρίζονται σε απλά και σύνθετα. Ο σχηματισμός σύνθετων ρημάτων γίνεται με την προσθήκη προθημάτων σε απλά ρήματα.

Παραδείγματα
stehen	απλό ρήμα
aufstehen, bestehen, entstehen, gestehen	σύνθετο ρήμα

Στα σύνθετα ρήματα υπάρχουν δύο κατηγορίες, τα χωριζόμενα και τα μη χωριζόμενα. Στα χωριζόμενα ρήματα το πρόθημα κατά κανόνα χωρίζεται από το ρήμα.

Παραδείγματα
Der Lehrer beantwortet die Fragen der Schüler.	μη χωριζόμενο ρήμα
Elena macht die Tür auf.	χωριζόμενο ρήμα

Bedeutungsgruppen

C10F

Ομάδες ρημάτων με βάση τη σημασία τους

Τα ρήματα μπορούν επίσης να χωριστούν σε διαφορετικές κατηγορίες με βάση τη σημασία τους, ανάλογα δηλαδή αν εκφράζουν μια ενέργεια, μια αλλαγή ή μια κατάσταση.

Παραδείγματα
singen, schlagen, essen, anrufen	ρήματα που εκφράζουν μια ενέργεια
sterben, erfrieren, wachsen, fallen	ρήματα που εκφράζουν ότι το υποκείμενο υφίσταται μια αλλαγή
leben, sein, wohnen, liegen	ρήματα που εκφράζουν μία κατάσταση

Ρήμα